Credo

Omnis mundi creatura | Quasi Liber et pictura | Nobis est  speculum |
Nostrae vitae, nostrae mortis | Nostri status, nostrae sortis | Fidele signaculum

(Alanus z Lille, Rhythmus de incarnatione Christi, PL 210, 579A)

Dlaczego speculum philosophiae? Co znaczy speculum? Jakie rodzi skojarzenia i do czego w końcu nas odnosi termin speculum? Strona jest poświęcona zasadniczo myśli starożytnej i średniowiecznej, dlatego zasadnym będzie posłużyć się paradygmatem platońsko-orygenesowskim dla wyjaśnienia tej nazwy.

Tradycja platońska rozróżnia w człowieku ciało, duszę i ducha. Ten podział zakłada pewną hierarchię, w której człowiekiem prawdziwym jest duch – τὸ λογιστικόν. W sposób analogiczny egzegeci wczesnochrześcijańscy, jak np. Orygenes, rozróżniali trzy sensy i trzy rodzaje rozumienia Pisma Świętego: 1) sens somatyczny – to sens literalny, historyczny; 2) sens psychiczny – to znaczenie moralne; 3) sens pneumatyczny – to sens mistyczny, odsyłający nas do innej, niebieskiej rzeczywistości. Trochę poważnie, a trochę żartem spróbujemy wyinterpretować znaczenie nazwy naszej strony – speculum philosophiae – posługując się takim właśnie schematem. 

manifest

Cytaty

Hic et nunc | Aktualności